Slider Altına

Röportaj: ŞAHİN İPEK - İpekler Elektrik - Enerji Genel Müdürü

06 Ağustos 2019 Dergi: Temmuz-Ağustos 2019

“İpekler Elektrik/Enerji olarak güneş enerjisinin vazgeçilmez bir kaynak olarak gelişeceğine inanıyor ve bu konuda çalışmalarımızı hız kesmeden sürdürüyoruz”

Endüstriyel tesisler, fabrika, konut, iş merkezi, hastane ve benzeri binaların elektrik taahhüdü, güneş enerjisi projelendirme, bakım-onarım, danışmanlık gibi konularda 1992 yılından beri hizmet veren İpekler Elektrik/Enerji Genel Müdürü Şahin İpek ile firmanın faaliyetlerini ve Türkiye güneş enerjisi sektörünü konuştuk. İpekler Elektrik/Enerji olarak güneş enerjisinin vazgeçilmez bir kaynak olarak gelişeceğine inandıklarını ve bu konuda çalışmalar yürüttüklerini belirten İpek, çalışmalarına gelecek yıllarda da hız kesmeden devam edeceklerini ve yenilenebilir enerji kaynaklarının maksimum kullanımı konusunda halkın bilinçlendirilmesine katkı sağlayacaklarını ifade etti. 

İpekler Elektrik/Enerji hakkında bilgi verebilir misiniz? Faaliyetleri nelerdir?
AsyaPort Limanı (250KW)İpekler Elektrik olarak, endüstriyel tesisler, fabrika, konut, iş merkezi, hastane ve benzeri binaların elektrik taahhüdü, güneş enerjisi projelendirme, bakım-onarım, danışmanlık gibi konularda 1992 yılından bu yana sektöre hizmet sunuyoruz.İpekler Enerji, EPC şirketi olarak da yenilenebilir enerji alanında özellikle çatı üstü güneş enerji sistemleri için proje ve uygulama yapıyoruz. 

Gerçekleştirdiğiniz projeler nelerdir? Detayları hakkında bilgi verebilir misiniz?
Genel olarak kuruluşumuzdan bugüne 1.000.000 m2’yi aşkın  edüstriyel tesis, AVM, ofis, iş merkezi ve konut projesi gerçekleştirdik. Enerji kısmında ise Türkiye’deki ilk EPC şirketlerinden biriyiz. 50’yi aşkın sahada 14 MW güneş enerjisi proje, kurulum ve devreye alma işlemi gerçekleştirdik.

Türkiye’de yenilenebilir enerji faaliyetlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Yaşanan gelişmelere ilişkin görüşleriniz nelerdir?
Dünyanın en büyük ve tükenmez enerji kaynaklarının başında güneş geliyor. Ülkemiz coğrafi konumu açısından güneş enerjisi açısından oldukça şanslı ülkelerden biri. Kurulum ve kullanım kolaylığı nedeniyle de en çok tercih edilmesi gereken enerji kaynaklarının başında güneş enerjisi geliyor. 

Enerji üretimimizin yaklaşık %30’u yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilmektedir. Fakat ülkemizde enerji santrallerinin kuruluşunda ithal ürün miktarı oranı yaklaşık %70 dolaylarındadır (güneş panelleri, rüzgâr türbinleri, su türbinleri v.s).  Dolaylı da olsa yine bir dışarıya bağımlılık söz konusu. Aslına bakıldığında dünyadaki birçok ülke aynı durumda, bu durumu iyi yönetip gelecek planlaması yapacak ülkeler büyük bir avantaj elde edecekler.

Çevresel faktörler nedeniyle yenilenebilir enerji kaynaklarına eğilim arttıkça güneş enerjisi kullanımı önemli ölçüde artacak. Küresel olarak, güneş enerjisi, elektrik üretiminin yalnızca yüzde 1'ini oluşturuyor, ancak bu rakamın 2050 yılına kadar yüzde 16'ya yükselmesi bekleniyor. Tabii burada devletlerin izledikleri politikalar da oldukça önemli. 

Çin uzun zamandır güneş panelleri ve donanım üretiminde dünya lideri konumunda. Bugün, güneş enerjisi dağıtımı konusunda küresel ticaretin %70’i Çin’in elinde. Çin’in bu konudaki gücünün en temel kaynağı yenilenebilir enerjiye yaptığı yatırımlar. 

Geçtiğimiz yıllarda devlet desteği ile teşvik edilen lisanslı ve lisansız GES santralleri sektörde bir canlılık yarattı ve bu alanı pazar haline getirdi. Fakat hızlı gelişen güneş enerji sektörünün getirdiği kapasite aşımları ve enerji alt yapısının tahsis edilememesi üzerine teşvik sonlandırılarak enerji satışı kapatıldı. Bir süre durgunluk yaşayan sektör yeni çıkan lisanssız yönetmeliği ile mahsuplaşmayı mümkün kılmış ve sektöre hareket kazandırmıştır.  Çatı ve cephe uygulamalarını kapsayan bu yönetmelik yenilenebilir enerji pazarının tekrar açılmasını ve ilgilenen herkese GES yatırımcısı olma şansı sağlamıştır. Böylelikle ülke ekonomisine ve kullanıcıya fayda sağlanacaktır. Olumlu bir gelişmedir. Bu alanda devlet teşvikleri daha da atırılmalı ve bankacılık sektörü de kaçınılmaz olarak büyüyecek olan bu alandaki taleplerin karşılanmasını kolaylaştırmak adına kredi sistemlerini geliştirmeli. 

Son yayınlanan lisanssız elektrik yönetmeliği hakkındaki görüşleriniz neler? Yenilenebilir enerji kullanımının artması konusunda sağlayacağı faydalar neler olacak?
Çatı ve cephe uygulamalarının önünü açan ve Türkiye’nin aslında en başında uygulamaya geçirmesi gereken yerinde yani “Tükettiğin Yerde Üret” yaklaşımı, yenilenebilir enerji kullanımını artıracaktır. Yeni yönetmelik hem tüzel hem şahıs olarak herkesin kendi elektriğini üretmesinin önünü açıyor. Artık fiziki şartları müsait olan herkesin, enerji ihtiyacını karşılayıp, artan enerjisini devlete satabilme fırsatı doğuyor. Bu yatırımın amortisman maliyeti yaklaşık 5-7 yıla kadar gerilemiştir. Fakat henüz özellikle 100 kW üzeri projelerin Ankara-TEDAŞ’tan onaylatılması konusu ve yine uzun bekleme süreleri, sektörün önünde bir engel olmaya devam ediyor. Onayların bölgesel idarelerce üstlenilmesi, süreci kolaylaştıracaktır. Devletin verdiği destekleri artırması ile yatırımların çok hızlı bir ivme ile artacağını öngörebiliriz. Yakın gelecekte sınırlı fosil yakıt kaynakları kaçınılmaz olarak tükenecek ve insanlığın başlıca enerji kaynağı güneş olacaktır. Enerjideki tekelleşme son bulacak ve herkesin kendi ihtiyacını güneşten sağlayacağı günler gelecektir. Bu sayede çevre kirliliği, doğanın katledilmesi ve enerji üretiminde yüksek sermaye gereksinimi son bulacaktır. 

Gelişen teknoloji sayesinde güneş enerjisinin önümüzdeki yıllarda gelişimi hakkında düşünceleriniz neler? Ne gibi yenilikler görebiliriz?
Güneş enerjisi zaten temel  enerji  kaynağı ve önümüzdeki yıllarda depolama teknolojilerindeki gelişmeyle birlikte azalan maliyetler güneş enerjisinden elektrik üretilmesi konusunda diğer kaynaklardan daha öne çıkarak belki tek üretim kaynağı noktasına gelecektir. Enerjinin uzaktan taşınması sürecinde yüzde 5 ila 7 oranında kayıp yaşamaktadır. Üretimin ve tüketimin aynı noktada olması durumunda bu kayıp enerji ekonomiye geri kazandırılacaktır. Gelecekte telefonlarımız, dizüstü bilgisayarlarımız ve daha pek çok cihaz ışığa bırakılarak bir enerji kaynağına dönüştürülecektir. Belki gökdelenler bile şehir için enerji üretir hale gelecektir. Bu alanda bilim insanlarının çalışmalarını izliyoruz. 

Bugün piyasadaki mevcut paneller arasında en iyi olanlar %20 ila %23 verimlilik oranıyla çalışırken, bu oranın yeni nesil teknolojilerle %46’nın üzerine çıkması bekleniyor. 

Belediyelerle de çalışmalarınız var. Örneğin, Selçuk Belediyesi Hal Binası’na ilişkin bir çalışmanız bulunuyor. Bunun detaylarından bahsedebilir misiniz? Belediyelerin yenilenebilir enerji faaliyetlerini nasıl değerlendiriyorsunuz?  
Kamu kurum ve kuruluşları bu işin öncüsü olmak zorunda, ayrıca bu tür kuruluşlara hibe destekleri ve bürokratik süreçlerde birçok ayrıcalık tanınmış durumda. Kamu kurumlarının hibe fonlarını, ilgili teşvik ve destekleri takip ederek bulundukları bölgelerde öncü olup, yenilenebilir enerji kullanımında halkın bilinçlenmesine  de katkıda  bulunmaları gerekmektedir. Böylelikle hem ekonomik açıdan hem de sosyal bir sorumluluğun gereğini yapmış olacaklar.

Yakın zamanda gerçekleştireceğiniz yeni bir projeniz var mı?
Yeni yönetmelikle birlikte kamuoyunda çatı üstü GES uygulamalarına ilgi artmaktadır. Bu konuda gerek kamuoyunu bilgilendirme gerekse proje taleplerini karşılama yönünde çalışmalarımız sürmekte. Birçok noktada tecrübeli ekiplerimizle uygulamalarımız devam ediyor. 

Önümüzdeki döneme ilişkin hedefleriniz nelerdir?
Son 10 yıldır İpekler Elektrik olarak yenilenebilir enerji kaynaklarının maksimum kullanımı ve yaygınlaşması konusunda halkımızın bilinçlendirilmesine katkı sunmaya özen gösteriyoruz. GENSED’in kurucu üyesiyiz. GENSED düzenli toplantı, konferans, seminer ve eğitim programları ile kamuoyunu bilgilendirme yanında sektördeki paydaşlarını bilgilendirmeyi sürdürmektedir. Biz şirket olarak güneş enerjisinin vazgeçilmez bir kaynak olarak gelişeceğine inanıyor ve bu konuya payımıza düşeni yapmaya çalışıyoruz. Bu çalışmalarımıza gelecekte de hız kesmeden devam etmeyi düşünüyoruz. 

Eklemek istedikleriniz nelerdir?
Tüm dünyada yenilenebilir enerji kaynakları hızlı bir artış gösterse de nüfus ve gelir artışına paralel olarak oluşan enerji talebi düşünüldüğünde henüz tatmin edici boyutlara ulaştığını söylemek zor. Güneş enerjisindeki teknolojik gelişmelerin maliyetlerin düşmesine ve kullanım oranının artmasına neden olacağı düşünülürse güneş enerjisinin geleceğin başrol oyuncularından olacağını söylemek yanlış olmaz.

Ekonomik açıdan sağladığı faydaların yanı sıra güneş enerjisi küresel ısınmaya karşı olan mücadelede de başrol oyuncularından biri. Temiz bir çevre, daha iyi ekonomik koşullar için teşviklerin ve yatırımların sürmesi gerektiği ortada. Gelecek kuşakların daha güzel bir dünyada yaşaması için herkesin bu konuda üzerine düşeni yapması gerektiğini düşünüyoruz.