“Kanat adaptörü ile rüzgâr enerjisi sektörünü daha da çevreci yapıyoruz”

28 Kasım 2016 Dergi: Kasım-Aralık 2016

Rüzgâr enerjisi santrallerinin taşımacılık tarafında farklılık yaratmak adına Kanat Adaptörü teknolojisini Türkiye’ye getirdiklerini söyleyen Borusan Lojistik Genel Müdürü İbrahim Dölen, bu teknolojiyi “daha çevreci, daha hızlı ve daha az maliyetli bir taşıma sistemi” diye özetliyor. 

Yeni Enerji:  Kanat Adaptörü modeli nedir ve ne gibi avantajlar sağlar?

İbrahim Dölen: Bildiğiniz üzere, Borusan Lojistik olarak biz zaten rüzgâr enerjisi sektöründe uzun zamandır taşıma faaliyetlerinde bulunuyoruz. hâli hazırda bu alanda taşıma faaliyetleri yürütüyorduk. Gelin görün ki bir süre sonra sektörde bir farklılık yapmak istedik. Akabinde bir araştırma süreci başladı. Bugün 18 çekici ve 25 dorseye ulaşan özmalımız ile hizmet vermekteyiz.  Bu süreçte de şöyle bir problemin varlığı karşımıza çıktı: Rüzgâr enerjisi santrallerinde kullanılan türbinlerin kanatlarının boyları giderek büyüyor; 60-62 metrelik kanatlar artık çok standart hâle geldi ve bunların son lokasyona taşınmasında ciddi sıkıntılar doğuyor. Taşıma işlemi genellikle ormanlık alanlardan yapıldığından, özellikle dönüşlerde bu uzun kanat boyları ciddi bir dezavantaj doğuruyor. 60 metrelik bir kanadı çevirirken etki ettiği alan büyük bir alan oluyor. Bu durumda maalesef yolun çevresindeki çok geniş bir alana denk gelecek şekilde ağaç kesimine gidiyorsunuz veya eğer yollar darsa o yolları genişletmek ve sonucunda belki de bir daha hiç kullanılmayacak şekilde tabiata zarar vermek mecburiyetinde kalıyorsunuz.

“Bu olumsuz durumu ortadan kaldırabilir miyiz?” diye yapmış olduğumuz çalışmalarda, geçen sene dünyada çok yeni bir teknolojinin ortaya çıkmış olduğunu gördük. Bu, uzun olan kanatların 50 dereceye kadar havaya kaldırılmasını sağlayan ve aynı zamanda kanadı  -/+ 110 derecede döndürebilen  bir teknoloji. Adına da “Kanat Adaptörü” deniliyor.  Özellikle dönüş alanlarında ve ağaçların çok sık olduğu bölgelerde, kanadın dönmesi için gerekli olan mesafelerdeki ağaçları kesmeden ve çevreye zarar vermeden taşıma yapmanıza olanak sağlıyor. Biz, bu teknolojiyi Türkiye’ye getirerek, zaten çevreci bir sektör olan rüzgâr enerjisi sektörünün daha da çevreci olmasını ve aynı zamanda da taşımanın daha hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak amacıyla bir farklılık yaratmak istedik. Bu düşünceyle geçen sene bu modeli ilk defa hayata geçirdik; bu sene de kullanmaya devam ediyoruz. Şu an Türkiye’de kanat adaptörünün en son modeli sadece Borusan Lojistik’te var ve yoğun bir şekilde kullanıyoruz. Dediğim gibi bu modeli hayata geçirmekteki esas amacımız, hâli hazırda çevreci olan bir sektörde daha çevreci bir taşıma yapmaya olanak sağlamak.

Yeni Enerji: Sistem nasıl işliyor, mesela taşıyacağınız yol güzergâhında ön çalışma yapıyor musunuz?  Her yolda uygulanabiliyor mu?

İbrahim Dölen: Genel geçer eğim kısıtlamaları olduğu sektörce bilinen bir gerçek. Ancak bu eğimler zaten taşımanın yapılabildiği miktarlar dâhilinde olduğu için kabaca şunu söyleyebiliriz: Kanat Adaptörü modeli hemen hemen her ortamda kullanılabilir özellikte. Her proje taşımasında olduğu gibi bu modelle taşımalarda da öncesinde zaten yolu inceliyoruz.  “Biz bu taşımayı buradan nasıl yapabiliriz?” sorusuna cevap verecek bir mühendislik analizi yapılıyor. Bu analizler sırasında, eğer elinizde bu ekipman yoksa çok daha fazla yolda genişletme çalışması yapmak zorunda kalıyorsunuz. O yolu genişletmek için de pek çok ağacı kesmek gerekiyor. İşte bu taşıma şekliyle biz, bu durumu minimize ediyoruz. En son yapmış olduğumuz taşımalarda, yüzde 30 seviyesinde daha az ağaç kesildi ve çevrede daha az inşaat işi yapıldı.

Yeni Enerji: Bunu karşı tarafa nasıl anlatıyorsunuz, bir eğitim programı uyguluyor musunuz mesela?

İbrahim Dölen:  Zaten bu taşıma şeklini tüm ayrıntılarıyla anlatınca müşterilerimiz çok heyecanlanıyorlar. Çünkü onlar için iki önemli temel konu var. Bunlardan bir tanesi projenin hızla hayata geçirilmesi için gerekli izinlerin alınması. Zira ne kadar çevreye zarar veriyorsanız, çevreyle ilgili almanız gereken izinlerin süreci de o kadar uzun olabiliyor. Bir diğeri de, deniz seviyesinden bin metre yükseklikte bir yerde ve genelde de ulaşımın zor olduğu bir yerde yol genişletmesi ve stablize yol yapımı çalışmaları yapmanın hem çok maliyetli hem de çok zaman alıyor olması. Bu taşıma şekliyle bütün bunlardan tasarruf elde etmiş oluyorlar. Kanat Adaptörü, hem çevreci hem de maliyeti iyileştiren bir ekipman.

Yeni Enerji: Maliyet konusunu biraz daha detaylandırır mısınız?

İbrahim Dölen: Eğer yolu genişletmiyorsanız hiçbir şey yapmak zorunda değilsiniz; kanatları direk oradan geçiriyorsunuz ve bitiyor.  Ancak örneğin yol üzerindeki 10 farklı lokasyonda yol genişletmesi yapmak zorunda kalıyorsanız o zaman işler değişiyor. Bir de bahsettiğimiz bu yollar dağ yolları. 5-6 metrelik bir yeri bir anda 10-15 metreye çıkartmak zorunda kalabilirsiniz. Ve ayrıca oradaki eğime göre çok uzun süre ön çalışma yapmak gerekebilir. Bu maliyetler için -kesin söylemek mümkün değil ama- yüzbinlerce liradan bahsetmek mümkün. İşte böyle durumlarda Kanat Adaptörü sizin için bu maliyetleri azaltıyor, süreci kısaltıyor.

Yeni Enerji: Geçen sene başladık dediniz. Şu ana kadarki performanstan memnun musunuz?

İbrahim Dölen: Çok memnunuz. Şu an ekipmanımızı fiilen İzmir’de kullanılıyoruz zaten. Türkiye’nin bundan sonraki geleceğine baktığınızda, yenilenebilir enerjiler konusundaki yatırım iştahının ve ihtiyacının artarak devam edeceğini net bir şekilde görebilirsiniz. Dolayısıyla bu tip yenilikçi çözümler sektörde farklılık yaratmak adına çok değerli. Bu çalışmaların bize büyük katkısı olacak.

Yeni Enerji: Bu model özelinde kısa ve uzun vadede neler hedefliyorsunuz?

İbrahim Dölen: Öncelikle şu anki amacımız, mevcut ekipman parkımızı en efektif şekilde kullanarak farklılığımızı ortaya çıkartmak. Gerek kendi araştırmalarımızdan gerekse de katıldığımız seminer ve benzeri etkinliklerden edindiğimiz çıkarım, önümüzdeki 5-10 yıllık dönemi kapsayan yakın gelecekte sektörün fazlasıyla büyüyeceği. Dolayısıyla farklı yatırımlara ihtiyaç olduğunu aşikâr. Biz de bu anlamda, önümüzdeki dönem için, farklılık yaratacak alanları tespit edip harekete geçmeyi hedefliyoruz.  Bunun üzerinde çalışıyor ve  “başka nerede fark yaratabiliriz?” sorusuna cevap arıyoruz. 

 

 

 

 

 

 

 

 



Slider Altına