Foton, I-REC Yerel Sertifika Düzenleyen Kuruluş Olarak Hizmet Vermeye Başladı

01 Temmuz 2020 Dergi: Mart-Haziran 2020

Enerji dönüşümünde kurumsal şirketlerin rolünü güçlendirmek üzere Sıla Duran ve Can Arslan tarafından kurulan Foton Yenilenebilir Enerji Ticaret Platformu, uluslararası yenilenebilir enerji sertifika standartlarını düzenleyen I-REC ile Türkiye’de yerel sertifika düzenleyen kuruluş olmak üzere anlaşmaya vardığını duyurdu. Konu ile ilgili detayları Foton Kurucu Ortağı Can Arslan Yeni Enerji dergisine anlattı…

Foton, enerji dönüşümünde kurumsal şirketlerin rolünü güçlendirmek için kuruldu
Foton, 10 yılı aşkın süredir enerji piyasalarında çalışmış Sıla Duran ile Can Arslan tarafından enerji dönüşümünde kurumsal şirketlerin rolünü güçlendirmek için Ağustos 2019’da kuruldu. 
Uluslararası Enerji Blokzincir Birliği olan Energy Web Foundation ile beraber yenilenebilir enerji üreticileri, enerji perakende şirketleri ve kurumsal şirketleri bir araya getiren blokzincir tabanlı yenilenebilir enerji sertifikalarının ticaretinin gerçekleştirilebileceği bir platform kurduk. Bu platform, uluslararası Yenilenebilir Enerji Sertifikaları düzenleyen I-REC standardının izleme ve denetleme prensiplerini dijitalleştirdi. 
I-REC standardı ve yenilenebilir enerji sertifika piyasaları için bir ilk olma özelliği taşıyan Platform, yenilenebilir enerji üreticilerinin kolayca sertifikalarını satmasını, perakende enerji şirketlerinin kolayca sertifikalara ulaşmasını ve son tüketicileri adına itfa etmesini sağlıyor. Bu sağlanan kolaylık ve şeffaflık, yenilenebilir enerji sertifikaları piyasasına olan ilgiyi artıracaktır.

I-REC’in uluslararası olarak belirlediği kurallara göre Türkiye’de sertifika düzenliyoruz
Yenilenebilir Enerji Sertifikaları piyasası düzenlemesinde takip ve denetleme çok önemli. I-REC, yenilenebilir enerji üreticisinin sertifika düzenlemesi için başvuru yapması, sertifikanın satışı sırasında takibinin ve kontrolünün gerçekleştirilmesi ve itfa işleminin sertifikaların tek bir ilgili kuruluş adına gerçekleştirilmesi süreçlerinin takip ve denetlemesini uluslararası gerçekleştiriyor. Bu süreçleri doğru takip ettiği ve denetlediği için sertifikaları kullanacak son tüketicilerin uluslararası karbon salım raporlamalarında GHGP, CDP, RE100 gibi kuruluşlar tarafından kabul ediliyor.
Foton olarak, I-REC Yerel Sertifika Düzenleyen Kuruluş olarak hizmet vermeye başladık. Bu görevin sorumlulukları yenilenebilir enerji üreticilerinin I-REC’e kaydı, santrallerin kaydı, santrallerin elektrik üretimlerinin kontrolü ve sertifika düzenlemedir. I-REC’in uluslararası olarak belirlediği kurallara göre Türkiye’de sertifika düzenliyoruz ve I-REC denetlemelerinde bu operasyonlarımızı gösteriyoruz. 

Görevimiz yenilenebilir enerji üreticilerinin kayıt ve sertifika düzenleme işlemlerini hızlı ve doğru bir biçimde gerçekleştirmek
Burada I-REC sertifikası satın almak için kurumsal şirketlerden çok fazla talep alıyoruz; fakat bizim I-REC Yerel Sertifika Düzenleyen Kuruluş olarak görevimiz sertifika satışını sağlamak değil. Sertifika satışı yenilenebilir enerji üreticileri, perakende enerji şirketleri ve enerji danışmanları tarafından sağlanan hizmetler ile alınabilir. Bizim görevimiz yenilenebilir enerji üreticilerinin kayıt ve sertifika düzenleme işlemlerini hızlı ve doğru bir biçimde gerçekleştirmek.

Karbon sertifikaları ve yenilenebilir enerji tedariği arasındaki fark
Yenilenebilir enerji tedariği, Türkiye’de yeni ilgi görmeye başlayan bir ürün. Burada sektörün talebini doğrudan etkileyen konu ihracat ürünlerinde istenilen özelliklerdir. Son yıllarda, bu istenilen özellikler arasında üretimde yenilenebilir enerji tedariğinin payı önemli bir kriter oldu. 
Burada çok önemli ve sık karıştırılan karbon sertifikaları ve yenilenebilir enerji tedariği arasındaki farka da değinmemiz gerekir. Sanayinin ana faaliyetlerinden kaynaklanan karbon salımını dengelemek için karbon sertifikaları gerekiyor. Eğer sanayi ağırlıklı olarak elektrik tüketiminden kaynaklı, dolaylı salım gerçekleştiriyorsa; o zaman Yenilenebilir Enerji Sertifikaları karbon salımı dengelemede kullanılır. Örneğin finans sektörü, telekomünikasyon, tekstil, hastane, alışveriş merkezi gibi kurumlar yenilenebilir enerji sertifikaları ile karbon salımlarının büyük bir kısmını dengeleyebiliyorken, ağır sanayi kuruluşlarında bu oran daha düşük olacaktır. Ağır sanayi kuruluşlarının salımlarının büyük kısmı karbon sertifikaları ile dengelenebilecektir. Karbon sertifikaları karbon salımı azaltan projeleri desteklemek için kullanılabileceği gibi, vergi olarak da uygulanır. Yenilenebilir Enerji Sertifikaları ise doğrudan yenilenebilir enerji üreticisini desteklemek için düzenlenir ve bu sayede ülkemizin yenilenebilir enerji yatırımlarını gönüllü yollarla artırmayı sağlarız.

EPDK’nın Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Taslak Yönetmeliği ile Türkiye’de değişim
Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Taslak Yönetmeliği Türkiye’de yenilenebilir enerji tedariğini hızlandırmak için önemli bir adım. Tedarik lisansı olan şirketler ile lisanslı yenilenebilir enerji santralleri arasında EPİAŞ’ın işlettiği bir piyasa öngörülüyor. Özünde ulusal yenilenebilir enerji sertifikası ile I-REC arasında hiçbir fark bulunmamaktadır. Pek çok ülkede her iki sertifika sisteminin de işletildiğini görüyoruz. Buradaki önemli konu aynı yenilenebilir elektrik niteliğinin iki defa kullanılmamış olması. Bu açıdan ortak bir blokzincir veri sistemi üzerinde bu özellik kontrol edilebilir. Bu açıdan da Türkiye Yenilenebilir Enerji Sertifikaları piyasası dünyadaki diğer piyasalara örnek olabilir. Taslak görüşlerden sonra yönetmelik kabul edilirse, usul ve esaslarda bu konular netleşecektir.

Sila-Duran

HM Çevre Günlerinde Tekstil Şirketlerine Yenilenebilir Enerji Sertifikalarını sunarken Sıla Duran

Yenilenebilir Enerji Sertifikalarına olan talep, tüketici davranış özelliğinden kaynaklanacak
Yakın gelecekte, Yenilenebilir Enerji Sertifikalarına olan talebin ihracat ürünlerinden beklenen bir özellik olmasından kaynaklı değil; tüketici davranış özelliğinden kaynaklanacağına inanıyorum. Elektrikli araçların hızla yayılması ile günlük yaşamımızda daha fazla elektrik tüketeceğiz; bu elektrik talebindeki artışı sürdürülebilir bir şekilde karşılamanın tek yolu yenilenebilir enerji kaynaklarıyla olabilir. Bugün kurumsal şirketlerin ilgisi yarın halkımızın ilgisine dönüşecek; Foton herkesin sertifikalara telefonlarından kolaylıkla ulaşabileceği yeni teknolojileri geliştirmeye devam edecek ve gelecekte bu sertifikalara kolayca makul ücretler karşılığında ulaşarak yenilenebilir enerji dönüşümünü birey olarak da destekleyebileceğiz.