GTC ve HSB Güç Birliği ile Tasarlanan Yerli Yüzer GES Pendik Marina’da Sergileniyor

06 Mayıs 2021 Dergi:

GTC Güneş Sanayi ve HSB Marine 4 yıldır birlikte Ar-Ge çalışmaları sonucunda tasarımı, mühendisliği, üretimi yerli yüzer güneş enerji santrali adasını Pendik Marina’da kurdu.

GTC tarafından yapılan açıklamaya göre;

  • Ada 375 m² su alanı kaplıyor, toplamda 41 KWp gücünde güneş paneli barındırıyor. 
  • Adanın yapım teknolojisi ve tasarımı dünyada uygulanan yüzer GES teknolojilerinden çok farklı ve yeni buluş içeriyor.

cigdem-besenGTC Güneş Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Çiğdem Besen’in açıklamaları şöyle:

Plastik yerine fiber yüzdürücü

Çin ve Japonya’daki yüzer GES’lerin yüzdürücü aksamı yüksek yoğunluklu plastikten yapılıyor, delinmediği sürece batmıyor ancak çok ince gövdeli. O nedenle sudaki yabancı cisimler tarafından delinme riski var. Ayrıca çok hafif, tek panel taşıyan ufak hafif yüzdürücü parçaların birbirlerine çoklu sağlanmasıyla oluşuyor, bu nedenle çok oynak. Dalgaya ve rüzgara dayanımı sınırda.

Yerli sistemde yüzdürücüler fiber ve gerektiğinde beton. Fiber plastikten daha kalın, delinmeye karşı daha dayanıklı. Ayrıca yerli sistemde bu birbirinden bağımsız uzun fiber yüzdürücüler panelleri taşıyan bir üst çelik karkas tarafından birbirlerine bağlanıyorlar ve en fazla her 3 m’de birleşim yerleri esnek, tek ve stabil bir ada oluşturuyorlar. Sistemin rüzgara ve dalgalara karşı dayanıklılığı yüksek, alabora olma riski çok daha az.

Daha fazla eğim, yüksek elektrik verimi

Yüzer platformun üzerinde kullanılan çelik mekanik altyapı sayesinde güneş panellerini bu platformun üzerine aynen karada uygulandığı şekilde yüksek verim sağlayacak 25 derece eğimde yerleştirebildik.

Çin ve Japonya’da uygulanan sistemde güneş panelleri 5-15 derece arasındaki açılarda konabiliyor. Çok hafif yüzdürücülerin düşük rüzgar yükü kat sayısı nedeniyle çoğu zaman en fazla 12 dereceye garanti veriliyor. 12 derece eğimde bir güneş paneli bizim boylamlarımızda 25 derece eğimde konulan aynı güneş paneline göre yıl bazında yaklaşık %2.5 daha az elektrik üretebiliyor.

Sudan daha yüksek panel yerleşimi

Yaygın kullanılan plastik yüzdürücüler sudan maksimum 20-25 cm yüksek, onların üstüne yatay konan güneş panellerinin su yüksekliği de aynı- en fazla 25 cm. Halbuki bizim sistemimizde paneller sudan en az 60 cm yükseklikte. Suyun panellere değmesi çok daha az. Bu sistemin yıllar içindeki dayanımını ve verimini ciddi olarak artırıcı bir faktör.

Çift yüzlü paneller ve elektrik verimi

Çin ve Japonya’da uygulanan sistemlerde kullanılan güneş panelleri tek yüzlü ve arkaları plastik kaplı standart paneller. Haliyle bir tek önden topladıkları ışıkla elektrik üretiyorlar. 375 m²’ye sığabilen tek yüzlü panellerle 12 derece eğimdeki plastik yüzdürücülü sistem 41 kW gücüyle İstanbul koşullarında en iyi panelle en fazla yılda 54 MWs elektrik üretir.

Tasarladığımız sistemde kullanılan tüm güneş panelleri arkadan da ışık alarak elektrik üretebilen çift yüzlü ve çift camlı paneller. Bu nedenle çift yönlü panellerin kullanıldığı bu sistemin elektrik verimliliği tek yüzlü panellerin kullanıldığı yüzer GES’lere göre m²’de en az yüzde 8 daha fazla. 375 m²’ye sığabilen çift yüzlü panellerle 25 derece eğimdeki karma yüzdürücülü bu sistem İstanbul koşullarında yılda en az 58 MWs elektrik üretir.

Çift yüzlü paneller ve santral ömrü

Çin ve Japonya’da uygulanan sistemlerde kullanılan güneş panelleri tek yüzlü ve arkaları plastik kaplı standart paneller. Haliyle iklime karşı dayanıklılıkları sınırlı ve yaşlanma testlerinden maksimum 3000 saat, tuz testinden seviye 4 olarak geçebiliyorlar.

Tasarladığımız sistemde kullanılan tüm güneş panelleri çift camlı paneller. İklime karşı dayanıklılıkları yüksek, 6000 saat nem ve yaşlanma testlerinden, tuz testinden de seviye 6 olarak geçmiş paneller. Ayrıca panellerimizin çerçevesiz olması korozyon problemini de ortadan kaldırıyor. En az 25 yıl su üzerinde çalışabilecek paneller.

Yüzer GES’te yangın riski

Japonya’da Kyocera panelleriyle Ciel et Terre firmasının hafif yüzdürücüleri üstüne inşa edilmiş bir yüzer GES’te 2019 yılında 150 km/saat’e yükselen rüzgar sonucu paneller koptu, savruldu, birbirlerinin üstüne yığıldılar ve tutuşarak yandı.

Tasarladığımız sistemde kullanılan tüm güneş panelleri arazideki 150 km/saat rüzgara dayandıkları şekilde monteleniyor, hiçbir fark yok. Kopma riskleri daha az. Üstelik kopsalar dahi, kullanılan cam paneller AA yangın sertifikalı, üst üste yığılsalar da tutuşma ve yanma riskleri CC yangın sertifikalı standart panellere göre çok daha az.

Yüzer GES’te kuş pisliklerinin etkisi

Yüzer GES’i kuş pisliklerinden korumak yüksek bakım bütçeleri gerektiriyor. Tek yüzlü panellerin önüne kuş pisliği düştüğünde panelin o noktasına gölge yaptığı için panelin o noktada çalışması engelleniyor ve sıcak nokta dediğimiz hatalar oluşuyor, paneller bir süre sonra tüm dizinin verimini düşürüyor.

Çift yüzlü paneller önden gölgelenseler dahi arkadan çalışmaya devam ettikleri için sıcak nokta oluşması zor ve dizideki verim kaybı da daha az gerçekleşecektir.

Yüzer GES’te maliyet

Yerli tasarım ve yerli üretimle yerli istihdamı artırarak dünyadaki uygulamalara göre üstün teknolojik avantajlar sağlayan buluşumuz, yaygın kullanılan yüksek yoğunluklu plastik sistemden %10 daha yüksek ilk maliyeti olsa da:

  • m²’de ürettiği en az %8 fazla elektrik geliriyle ilk maliyet farkını ilk 3 yılda geri kazandırarak, ilk 5 yılda, ilk 10 yılda ve de santral ömrü süresince açık ara baraj ve gölet yatırımcılarına ek gelir sağlamaktadır
  • Kaza ve yıpranmalardan gelebilecek maliyetler çok daha azdır
  • Bakım maliyetleri daha düşüktür
  • Santral ömrü daha uzundur
  • Ürettiği elektriğin maliyeti diğer sistemlere göre kws bazında en az 0.5 sent daha düşüktür. 40 MW gücünde Pendik’teki ada gibi 1000 adadan oluşan bir sistemde bu fark yıl bazında 4 GWs elektrik fazla üretiminin yanı sıra yıl bazında en az 290.000 USD tasarruf, 20 yılda 5.800.000 USD elektrik maliyetinde tasarruf demektir.